Pazarlama Analitiği: Nedir? | Gülşah Semiz
Pazarlama Analitiği: Nedir?

Pazarlama analitiği, pazarlama çalışmalarının etkisini analiz eden süreçler ve teknolojiler bütününe verilen addır.


Pazarlama Analitiği: Nedir?

Pazarlama Analitiği muhtemelen sıkça duymaya başladığınız ve çoğu kişinin “descriptive statistics”ten ibaret sandığı ya da Pazar Analizi ile karıştırdığı bir alan. Ben hem bu alanda master yapmış hem de profesyonel hayatta “Pazarlama Analitiği Uzmanı” olarak çalışan biri olarak, akademik bilgimi pratik tecrübem ile harmanlayıp bu konuya elimden geldiğince bir açıklık getirmek istedim. Özellikle bu alana ilgisi olan pazarlamacılara yardımcı olmasını umuyorum.

Pazarlama Analitiği Nedir?

Pazarlama analitiği, pazarlama çalışmalarının etkisini analiz eden süreçler ve teknolojiler bütününe verilen addır. Pazar araştırmasından ya da pazar analizinden farklı bir amaca hizmet etmektedir ve farklı araçlar kullanılarak yapılmaktadır.

Veri analizi alanında son yıllarda meydana gelen gelişmeler, açık kaynak kodlu yazılımların kullanımının artması ve müşterilerle olan etkileşimde dijital platformların ağırlının artması, pazarlama analitiğini hem yapılabilir kılmış hem de oldukça önemli bir hale getirmiştir.

Basit bir dille ifade edecek olursak, daha doğru kararlar vermek için istatistiksel yöntemleri pazarlama verilerini analiz etmekte kullanmaya pazarlama analitiği denir.

Pazarlama Analitiği ile Amaçlanan Nedir?

Pazarlama analitiği ile amaçlanan; yapılan pazarlama çalışmalarının (1) öncelikle geçmiş performansını analiz etmek, (2) daha iyi performans sergilemelerini sağlayacak noktalarını bulmak ve optimize etmek, (3) planlanan yatırımlara göre gelecekte nasıl performans sergileyeceğine dair tahminler yapmaktır.

  • 1) Tamamlanmış Kampanya Analizleri: Kampanyalar tamamlandıktan sonra performans analizini yapmak, kampanyalar arası karşılaştırma yapmamızı sağlar.
  • 2) Performans Optimizasyonu: Kampanyalar gerçekleşirken ya da öncesinde yapılan testler yani deneyler aracılığı ile kampanyadaki değişkenler maksimum sonucu getirecek şekilde optimize edilir.
  • 3) Performans Tahmini: Kampanyaların ya da müşteri davranışlarının gelecekte nasıl şekilleneceği üzerine yapılan tahmin çalışmalarıdır. Bunlar daha önce tamamlanmış olan kampanyaların verileri analiz edilerek geliştirilen modeller aracılığı ile yapılır. Bu konsept temel olarak şu şekilde örneklendirilebilir: müşterilerin geçmiş davranışları analiz edilerek, gelecek kampanyaya tepki verme ihtimalleri üzerine bir tahmin yapılabilir. Bu tahmine göre de bir geri dönüş analizi tahmini çıkartılabilir. Kampanya sonunda gerçekleşen karlılık oranı ile tahmin kıyaslanarak, tahmin modelinin isabet seviyesi ölçülebilir. Daha basit bir örnek ise arama motoru optimizasyonu ile ilgili verilebilir. Hedeflediğiniz kelimenin aranma trafiğinin o zamana kadarki sahip olduğu trende göre ileride nasıl bir seyir izleyeceğini “Time Series” kullanarak tahmin edebilirsiniz. Tabi ki bu tahminlerin doğruluğu hem verinize hem de modelinizin doğruluğuna göre değişecektir.

Pazarlama Analitiği Alanında Kendimi Nasıl Geliştirebilirim?

2 şeyi iyi anlamak gerek: pazarlama (kullanılan araçlar da dahil) ve istatistik. Pazarlamadan kastım, öncelikle müşteri deneyimini doğru anlamak, verilerin nasıl depolandığı, hangi noktalarda teknolojik limitlerin olduğunu bilmek önemli. Bu özellikle 2. kısımda, yani analiz kısmında, hangi analiz türünü seçmenizden tutun da, sonuçları nasıl yorumlamanız gerektiğine kadar hemen her noktada yol gösterecektir. Mesela ben kariyerime kampanyalar vs yapan bir pazarlamacı olarak başladım. Daha önceden web ile ilgili biri olduğum için zaten Google Analytics, Tag Manager gibi birçok sistemi kullanmayı biliyordum. Daha sonra Marketing Automation araçlarından Hubspot, Pardot ve Marketo’yu öğrenerek devam ettim. Neredeyse bir Salesforce admin olacak kadar Salesforce öğrenmek zorunda kaldım. Tüm bu sistemlerin birbirine nasıl bağlandığından tutun da, arayüzlerin yetersiz kaldığı durumlarda API üzerinden veri çekmeyi bile yaptım. Hem pazarlamayı temel olarak anlamak hem de MarTech’e ileri düzeyde hakim olmak size bu alanda büyük avantaj sağlayacaktır.

İstatistik kısmı ise diğer temel noktası. Eğer istatistiksel yöntemleri, bu yöntemlerde yapılan varsayımları, doğru bir şekilde hipotez oluşturmayı vs bilmiyorsanız, pazarlama analitiği yapmanız mümkün değil. Ne yazık ki Excel uzmanı olmak, kompleks tablolar oluşturmak, pazarlama analisti olmak için yeterli değil — en azından ABD’de. Açık kaynak kodlu programlara erişimin kolay hale gelmesinin tek eksisi bu programlara sahip olan herkesin kendini uzman diye nitelendirmesi sanırım. Herhangi bir istatistiksel analizin nasıl yapıldığını bulmak sizin de tahmin edebileceğiniz gibi oldukça kolay. Verilen adımlarını düzgünce takip ederseniz, istediğiniz analizi yapabilirsiniz. Fakat istatistik, varsayımlar ve hipotezler üzerine kurulu bir alan. Ne yaptığınızı bilmiyorsanız çok yanlış yollara da sapabilirsiniz. Bu yüzden bu alanda kendinizi geliştirmek istiyorsanız öncelikle istatistiği çok ama çok iyi öğrenmenizi tavsiye ederim.

Özetle, pazarlama analitiği alanında kendinizi geliştirmek istiyorsanız her şeyden önce istatistik öğrenin.




Gulsah Semiz
Gulsah is a data analytics enthusiast with over 6 years of cross-functional experience. She holds a Master of Science degree in Marketing Analytics from Bentley University and enjoys playing with data to tell powerful and engaging stories.

Sizin Yorumunuz?




Tüm Yorumlar

Bu yazı hakkında yapılmış olan tüm yorumları aşağıda görebilirsiniz. Yapılan yorumların tüm sorumluluğu ilgili kişilere aittir. Küfür/Hakaret içermeyen tüm yorumlar en kısa sürede onaylanır.